‘Onboarding’? Die term is vanaf vandaag verboden

Japke-d. denkt mee Van al het tenenkrommende jargon op kantoor, krijgt Japke-d. Bouma de meeste klachten van lezers over de vakterm ‘onboarding’. Ze bedacht een alternatief.

Van al het tenenkrommende jargon dat op kantoor gebruikt wordt, krijg ik de meeste klachten over het jeukwoord ‘onboarding’. Ik geef ze groot gelijk. Want het betekent: ‘zorgen dat nieuwe collega’s goed voorbereid aan hun baan beginnen’, maar het klinkt natuurlijk supermal – als het begin van een horrorcruise waar niemand van de bemanning Engels spreekt. Want het woord onboarding bestaat helemaal niet in het Engels.

Al in 2016 begonnen mensen er tegen me over te klagen. Of ik onboarding niet kon verbieden en of het de wereld uit mag. Sindsdien gaat het maar door.

Of er geen Nederlands woord voor is. Alsof we ‘het schip ingaan’, alsof ‘de boot aan is’, alsof je eeuwig moet blijven rondvaren na je ‘onboarding-programma’.

Maar er zijn ook veel mensen die écht niet weten wat het betekent. Of het iets als ‘waterboarden’ is. Of je je paspoort moet meenemen, of je een zwemvest krijgt. Mensen die boos zijn als er helemaal geen boot blijkt te zijn op hun onboarding. En dan word je daar vaak ook nog eens in het diepe gegooid, schreven mensen. „Zodra je onboarding hoort, moet je meteen de ‘emergency exit’ opzoeken”, fulmineerde een hater deze maand nog tegen me op Twitter, in een discussie met voor en tegenstanders van de term.

Want ja, voorstanders. Die zijn er natuurlijk ook! Sterker nog, er zijn ‘seminars’ over onboarding, er studeren mensen op af, en je hoort het mensen van personeelszaken zeggen alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Ontslag noemen ze trouwens ‘offboarding’, ik verzin dit niet.

Er zijn zelfs bedrijven waar de medewerkers nieuw personeel in stewarduniformen verwelkomen met boardingpassen, schreef een twitteraar me huilend van ellende – inderdaad vrij erg.

Maar goed, die voorstanders dus. Die vinden onboarding een handige verzamelterm, omdat alles wat moet worden ondernomen voordat nieuwe collega’s met hun baan beginnen eronder valt, zo legde een van hen me laatst geduldig uit op Twitter.

Dus de toegangspassen die moeten worden gemaakt, rondleiden, systemen die moeten worden uitgelegd, een wenperiode, kennismaken met collega’s, de bedrijfsvisie en missie die uit de doeken gedaan moet worden – al die dingen vallen onder onboarding.

„Inwerken”, „inweken”, „inwijden”, „inburgeren”, „ontgroenen”, of „wegwijs maken”, door de haters als alternatieven genoemd, dekken daarom de lading (!) niet, vinden de ‘hardcore onboarders’.

Bovendien is het altijd nog beter dan „we bedruipen je met ons dna”, „we gaan je onderdompelen” of je een „inhoudelijke kickstart” geven. Dat horen lezers ook weleens – brrrrrr. Dan noem ík het zelfs liever onboarding!

Er was op Twitter nog wel ruzie over. Een hater van het woord onboarding merkte op dat „je woordenschat gewoon tekortschiet” als je er geen Nederlands alternatief voor kunt bedenken. Waarop een onboarder riposteerde dat „je gevoel voor taal tekortschiet als je het verschil niet ziet tussen inwerken en onboarden (inlijven, inschepen en laten landen)”.

Maar wacht eens. Las ik daar het woord ‘inschepen’? Als dat ook een synoniem is voor ‘onboarden’, waarom gebruiken we dát dan niet? Het is ook een scheepvaartmetafoor, het is Nederlands, en je raadt het nooit: iedereen was het er op Twitter mee eens!

Voor het werven van personeel kunnen we dan ‘ronselen’ of ‘aanmonsteren’ gebruiken – we zitten tenslotte allemaal in hetzelfde schuitje – en ontslag noemen we dan ‘afschepen’, las ik in de verheugde reacties.

Of nou ja, daar léék iedereen het mee eens. Want vlak daarna kreeg ik weer allemaal jargonhaters achter me aan. „Het jeukwoord onboarding vervangen door het scheurbuikwoord inschepen”, dát gaan we dus niet doen, schreef een van hen teleurgesteld.

En dus nam ik maar weer eens een diepe duik (!) in alle vragen, ergernissen en opmerkingen die ik sinds 2016 over onboarding kreeg en ineens zag ik het: een woord dat me in al zijn klaarheid aanstaarde. Een woord dat vroeger, toen ‘human resource management’ nog gewoon ‘personeelszaken’ heette, óók al gebruikt werd, en iedereen wist wat het betekende.

Dat woord was, hou je vast: ‘introductieperiode’, of ‘introductieprogramma’. Woorden die iedereen kent en waar niemand jeuk van krijgt. En het mooiste: zelfs de critici waren het ermee eens!

Dus bij deze, en ik ben er best een beetje emotioneel van en trots op dat ik dit mag bekendmaken: vanaf vandaag is het woord ‘onboarding’ officieel verboden en heet het gewoon weer ‘introductieperiode’. Het hele land kan weer opgelucht ademhalen.

„Nu nog iets bedenken voor de ‘employee journey’”, schreef iemand. Stapje voor stapje, jongens. Stapje voor stapje.

Alle jeukwoorden de wereld uit.

Bron: NRC